Polskie książki za granicą. 19 nowych przekładów, od Lema i Tokarczuk po książki dla dzieci

4 min czytania

Książki Olgi Tokarczuk, Stanisława Lema, Joanny Bator i Jana Kotta doczekały się kolejnych zagranicznych wydań. Instytut Książki przedstawił 19 przekładów polskich publikacji, które ukazały się ostatnio w różnych krajach. Na liście znalazły się także książki dla dzieci, reportaże, biografie i literatura historyczna. Szczególnie interesujące są kierunki, w których trafiają polskie tytuły: od Gruzji i Albanii po Brazylię, Turcję i Ukrainę.

Instytut Książki przedstawił 19 nowych przekładów polskich książek. Dziesięć z nich otrzymało wsparcie w ramach Programu Translatorskiego ©POLAND, pozostałe znalazły się w zestawieniu publikacji, które ukazały się ostatnio za granicą. Lista dobrze pokazuje, jak różnorodna jest literatura eksportowana z Polski. Obok uznanych powieści i klasyki XX wieku znalazły się na niej książki, które polscy czytelnicy znają głównie z półek z literaturą dziecięcą, a także opracowania naukowe i publikacje popularnonaukowe.

Do węgierskich księgarń trafił Empuzjon Olgi Tokarczuk w przekładzie Gábora Körnera, wydany przez Vince Kiadó. Powieść noblistki, której akcja rozgrywa się w 1913 roku w dolnośląskim uzdrowisku Görbersdorf, łączy historię z elementami grozy i opowiada o świecie męskich przekonań, uprzedzeń oraz lęków tuż przed wybuchem I wojny światowej. Wydanie węgierskie jest kolejnym etapem międzynarodowej drogi książki opublikowanej w Polsce w 2022 roku.

Francuscy czytelnicy otrzymali Gorzko, gorzko Joanny Bator, rozbudowaną opowieść o czterech pokoleniach kobiet, rodzinnej pamięci i powojennej historii Dolnego Śląska. Przekład Caroline Raszki-Dewez opublikowało Noir sur Blanc. Z kolei włoskie wydawnictwo Keller Editore wydało Błoto słodsze niż miód Małgorzaty Rejmer w tłumaczeniu Marzeny Borejczuk. To reportaż o Albanii rządzonej przez Envera Hodżę, w której represje polityczne, więzienia i wszechobecny strach przez dziesięciolecia wyznaczały codzienność mieszkańców.

Historia, klasyka i książki naukowe

Interesująco wygląda obecność polskiej literatury historycznej i naukowej. Szekspir nasz współczesny Jana Kotta ukazał się po gruzińsku nakładem Shota Rustaveli Theatre and Film Georgia State University Press. Kott, historyk literatury i krytyk teatralny, zaproponował w tej książce odczytanie dramatów Szekspira przez doświadczenia XX wieku, między innymi władzy, przemocy i politycznych przewrotów. Praca po raz pierwszy wydana w 1961 roku należy do najbardziej rozpoznawalnych polskich książek o teatrze na świecie.

Angielskiego przekładu doczekała się Szymanowska Danuty Gwizdalanki, biografia Marii Szymanowskiej, pianistki i kompozytorki epoki romantyzmu, która zrobiła międzynarodową karierę w czasach, gdy zawodowa niezależność kobiet była mocno ograniczana. Książkę w przekładzie Haliny Marii Boniszewskiej opublikowało brytyjskie Equinox Publishing.

Na rynku chorwackim ukazały się Opowieści o pilocie Pirxie Stanisława Lema w przekładzie Adriana Cvitanovicia, a tureckim czytelnikom udostępniono Nienasycenie Stanisława Ignacego Witkiewicza, powieść z 1930 roku przedstawiającą wizję kryzysu europejskiej cywilizacji i nadciągającego zniewolenia.

Polskie książki dla dzieci trafiają do kolejnych krajów

W zestawieniu nie zabrakło literatury dziecięcej. Do Brazylii trafiła książka Którędy do Yellowstone? Aleksandry i Daniela Mizielińskich, wydana przez WMF Martins Fontes. Jej bohaterowie, żubr Kuba i wiewiórka Ula, wyruszają z Puszczy Białowieskiej w podróż po parkach narodowych świata. Odwiedzają między innymi Yellowstone, Grenlandię i Komodo, poznając żyjące tam zwierzęta oraz zależności rządzące przyrodą.

Mizielińscy od lat należą do najbardziej rozpoznawalnych za granicą polskich twórców książek ilustrowanych. Ich publikacje łączą rozbudowaną oprawę graficzną z wiedzą podawaną w przystępnej formie. Nowe wydanie brazylijskie pokazuje, że zainteresowanie dotyczy nie tylko ich najsłynniejszych Map.

Po czesku ukazały się Rysie. Historie prawdziwe, które Mizielińscy przygotowali wspólnie z Michałem Figurą. Książka opowiada o życiu rysi i pracy ludzi zaangażowanych w badanie oraz ochronę tych zwierząt. Chorwaccy czytelnicy otrzymali natomiast Archeologię. Mumie, złoto i stare skorupy Marty Guzowskiej, zilustrowaną przez Joannę Czaplewską. Publikacja wyjaśnia między innymi, czym naprawdę zajmują się archeolodzy, dlaczego stare fragmenty naczyń bywają cenniejsze od złota i jak odczytuje się ślady pozostawione przez ludzi przed tysiącami lat.

Na rynek albański trafiła też Antosia w bezkresie Marcina Szczygielskiego.

Jak polskie książki trafiają za granicę?

W przypadku przekładów ważne są nie tylko nazwiska autorów, ale również praca tłumaczy i zagranicznych wydawców. To oni muszą przygotować książkę dla nowego rynku, zadbać o jej redakcję, promocję i dystrybucję. Część kosztów może pokryć Program Translatorski ©POLAND prowadzony przez Instytut Książki, wspierający zagraniczne wydawanie polskiej literatury.

Najnowsza lista pokazuje również, że eksport książek nie ogranicza się do tegorocznych premier. Wśród przetłumaczonych tytułów znalazły się zarówno współczesne powieści, jak i publikacje, które powstały przed kilkudziesięcioma laty. Dobrym przykładem jest Jan Kott, którego książka nadal znajduje wydawców w kolejnych językach. To szczególnie istotne w dyskusji o polskim rynku książki, wciąż silnie skoncentrowanym na nowościach. Dobrze opracowany i promowany starszy katalog może przynosić wydawcom przychody również ze sprzedaży praw zagranicznych, długo po zakończeniu pierwszej kampanii promocyjnej.


Źródło: Instytut Książki – Dziewiętnaście nowych przekładów polskich książek za granicą

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.