Papier czy e-book? Jak naprawdę zmienia się rynek książki w Polsce i co czeka go do 2030 roku

Czytelnicy w Polsce nie dokonują dziś wielkich wyborów światopoglądowych przy półce z książkami. Papier czy e-book? Co naprawdę wybierają polscy czytelnicy? Zazwyczaj to, co jest tańsze, łatwiej dostępne albo już opłacone w abonamencie. Do 2030 roku rynek książki będzie coraz mniej o formacie, a coraz bardziej o wygodzie, cenie i tym, kto kontroluje sprzedaż.

Przez lata rozmowa o rynku książki w Polsce była rozmową o emocjach: zapachu papieru, „śmierci czytelnictwa”, rewolucji cyfrowej, która miała wszystko zmieść. Dane robiły za tło albo pretekst. Tymczasem ostatnie piętnaście lat pokazuje coś znacznie mniej efektownego, ale ważniejszego. Rynek nie eksploduje ani nie zapada się pod ziemię, tylko trwa w napięciu między stabilnością a powolną zmianą. Papier wciąż utrzymuje masę krytyczną, cyfrowe formaty zmieniają ekonomię tytułu, a dystrybucja staje się najwrażliwszym punktem systemu.

---

W skrócie:

• Polski rynek książki od lat utrzymuje stabilną wartość na poziomie ok. 2,9–3,2 mld zł, a zmiany zachodzą przede wszystkim w strukturze sprzedaży, nie w jej skali.
• Papier nadal dominuje i generuje ok. 80–85% wartości rynku, ale jego udział powoli maleje na rzecz formatów cyfrowych i abonamentów.
• E-booki rosną wolno i stabilnie, natomiast audiobooki są najszybciej rosnącym segmentem, napędzanym niemal wyłącznie przez modele subskrypcyjne.
• Coraz więcej decyzji czytelniczych wynika z ceny i dostępności, a nie z przywiązania do konkretnego formatu – „wybór” często jest już opłacony w abonamencie.
• Dystrybucja staje się najsłabszym ogniwem rynku: koncentracja kanałów sprzedaży zwiększa presję rabatową i ryzyko systemowe, co pokazał kryzys wokół Azymutu w 2025 roku.
• Stacjonarne księgarnie tracą znaczenie ilościowe, a widoczność oferty coraz częściej przejmują duże sieci handlowe i sprzedaż online.
• Książki historyczne pozostają silnie „papierowe”, a formaty cyfrowe pełnią wobec nich rolę uzupełniającą, zwłaszcza w bibliotekach i abonamentach.
• Do 2030 roku kluczowe nie będzie to, czy wygra papier czy e-book, lecz jak uregulowane zostaną ceny, dane sprzedażowe i rozliczenia w modelach subskrypcyjnych.

---

Wartość rynku a pieniądz „na papierze” i „na kasie”

Od początku dekady wartość rynku książki utrzymuje się w granicach ok. 2,9–3,2 mld zł (w cenach hurtowych). Na przykład w 2010 roku sprzedaż książek wyniosła ~2,94 mld zł, a w 2021 – rekordowe ~3,01 mld zł (wzrost +18% rdr). W 2024 roku wartość rynku była szacowana na ok. 3,13 mld zł. Z kolei szacunki Nielsen BookScan wskazują, że w 2020 roku konsumenci indywidualni kupili około 100 mln egzemplarzy książek drukowanych, za ~2,1 mld zł. W praktyce sprzedaż książek utrzymuje się stabilnie, a zatem użyteczne benchmarki to wartościowe sprawozdania roczne czy raporty rynkowe.

Ale uwaga na pułapkę w definicji! W obiegu funkcjonują równolegle dane „wydawnicze/hurtowe” (bliżej tego, co realnie trafia do branży po rabatach) oraz „detaliczne” (bliżej tego, co płaci czytelnik przy kasie lub w e-commerce). To dlatego w jednych opracowaniach zobaczysz ~3 mld zł, a w innych „ponad 4 mld zł”. I obie liczby mogą być prawdziwe, tylko mówią o innym poziomie łańcucha wartości.

Dla porządku: rynek hurtowy opisuje przychody wydawców ze sprzedaży do dystrybucji, natomiast rynek detaliczny odzwierciedla wydatki konsumentów, uwzględniając marże dystrybucyjne, sprzedaż online oraz promocje cenowe. Bez tego rozróżnienia łatwo o fałszywe wnioski przy porównywaniu danych między raportami.

W danych branżowych (Biblioteka Analiz/Rynek Książki) dla lat 2010–2021 pojawiają się wartości rzędu ~2,94 mld zł (2010) oraz ~3,01 mld zł (2021), przy czym 2021 bywa opisywany jako mocny rok popandemiczny w ujęciu wartościowym. Dla 2024 pojawiają się szacunki na poziomie ok. 3,13 mld zł (w obiegu branżowym).

Jeśli spojrzeć nie na wartość, lecz na wolumen sprzedaży papieru, dostępne dane punktowe (np. Nielsen BookScan) sugerują stabilizację liczby sprzedawanych egzemplarzy drukowanych na poziomie kilkudziesięciu milionów rocznie (np. ok. 47 mln egzemplarzy w 2024 roku w części rynku objętej pomiarem). Trzeba przy tym jasno zaznaczyć, że BookScan nie obejmuje całego rynku. Liczba ta nie jest więc „pełną prawdą”, lecz użytecznym wskaźnikiem trendu wolumenowego: papier nie znika, ale nie rośnie spektakularnie.

E-booki rosną, ale papier trzyma władzę

Mówiąc o sprzedaży e-booków w Polsce, należy zacząć od danych: w 2015 roku rynek e-booków osiągnął wartość ok. 63 mln zł (wzrost +12,5% rdr) – stanowiąc tylko ~3% wartości książek. Średnia cena e-booka wynosiła wtedy ok. 19–21 zł, co było o 25–30% poniżej ceny analogicznej książki papierowej.

Od tego czasu e-booki sukcesywnie rosły (zwłaszcza w kanale abonamentowym i specjalistycznych sklepach), ale nawet dziś odpowiadają pojedynczym procentom rynku hurtowego. Nie ma oficjalnych, ciągłych danych z BookScan co do udziału e-booków w wartościach rynkowych po 2015 roku, ale inne źródła podają, że w końcu 2022 roku udział publikacji cyfrowych (e-book + audiobook) był zbliżony do poziomu kilkunastu procent wartości rynku.

Europejskie statystyki FEP z 2023 roku sugerują udział około 13% e-booków i 3–4% audiobooków. Podobne liczby były widoczne w Polsce: w 2019 roku e-booki stanowiły ~10% rynku, a audiobooki – ok. 4,5%. Od tamtej pory rola formatu audio rośnie szybciej. Empik Go i platformy streamingowe notują gwałtowne wzrosty, co zwiększa wartość segmentu cyfrowego.

Volume sprzedaży papieru spada nieznacznie, bo rynek jest już nasycony (w 2020 roku sprzedano ~100 mln egz., potem odnotowano lekkie spadki). Wartość nominalna rośnie głównie przez wyższe ceny katalogowe (inflacja) oraz wzmocnienie kanału dyskontowego.

Z drugiej strony pandemia spowodowała, że Polacy częściej sięgali po książki, co dało dodatnią dynamikę. W tej chwili papier nadal utrzymuje dominację na rynku książki i nadal generuje ok. 80–85% wartości sprzedaży, ale z każdym rokiem jego udział spada (powoli i delikatnie).

Dystrybucja i księgarstwo

Rynek jest silnie zdyskontowany geograficznie i kanałowo. Sprzedaż w kanałach online od lat ma duży udział, a presja rabatowa (wojny cenowe) przenosi ciężar negocjacji na najsilniejszych graczy.

Jednocześnie stacjonarne księgarnie realnie znikają lub walczą o przetrwanie: w 2025 roku w branżowych podsumowaniach pada liczba ok. 1660 księgarń, w tym ok. 980 niezależnych (dane cytowane w oparciu o Ogólnopolską Bazę Księgarń/opisy branżowe). To nie jest „koniec księgarń”, ale jest to trend, który ma konsekwencje dla różnorodności oferty i widoczności tytułów poza topem.

Równocześnie rośnie rola dużych sieci handlowych i dystrybucji masowej. W przypadku Biedronki w przestrzeni medialnej wielokrotnie pada deklaracja rzędu ok. 12 mln sprzedawanych książek rocznie (jako skala wolumenu, nie wartości).

I teraz wątek, który w 2025 roku zadziałał jak zimny prysznic: cyberatak na OSDW Azymut (Grupa PWN) z lipca 2025 roku, który na wiele dni wywrócił operacje i pokazał kruchość łańcucha dostaw w sytuacji koncentracji. W doniesieniach podkreślano, że przestały działać m.in. usługi i sklepy powiązane z Grupą PWN, a przestój oznaczał koszty także dla wydawców działających w modelu wyłączności dystrybucyjnej.

To wydarzenie unaoczniło jednak coś ważniejszego niż awaria systemów. Rynek ma coraz mniej „alternatywnych dróg”, gdy duży węzeł logistyczno-dystrybucyjny wypada z gry. W warunkach wojny cenowej i postępującej integracji pionowej (wydawca–dystrybucja–sprzedaż–cyfrowe treści), taki incydent jest testem odporności całego sektora, nie tylko jednej firmy.

Warto dodać, że papierowa książka wciąż utrzymuje wolumen sprzedaży także dzięki zamówieniom instytucjonalnym – programom publicznym, bibliotekom, sektorowi edukacyjnemu i zakupom centralnym. Ten obszar działa jak stabilizator rynku drukowanego i częściowo tłumaczy, dlaczego mimo presji kosztowej i konkurencji cyfry papier nie notuje gwałtownych spadków wolumenowych.

Papier czy e-book?

Mówiąc o sprzedaży e-booków w Polsce, trzeba odróżnić „historię rynku” od „jakości danych”. Dla 2015 roku powtarza się szacunek, że e-booki miały ok. 3% udziału i wartość rzędu ~63 mln zł. Od tego czasu e-booki rosły.

W ujęciu łącznym – przy wszystkich zastrzeżeniach metodologicznych – wartość rynku cyfrowego (e-booki + audiobooki) bywa szacowana na poziomie rzędu 600–700 mln zł rocznie, w zależności od definicji przychodu (sprzedaż jednostkowa vs subskrypcje) i źródeł danych. To nie jest liczba „ostateczna”, ale użyteczna jako punkt odniesienia pokazujący skalę segmentu cyfrowego wobec całego rynku.

Audiobooki: wzrost udokumentowany, ale model sprzedaży już nie jest typem „kupuję i posiadam”

W przypadku audiobooków twarde dane branżowe dla 2019 roku są częściej cytowane: wartość sprzedaży (detalicznie) wzrosła wtedy o ok. 37% do ~81 mln zł, a udział audiobooków w rynku książki bywał szacowany na ok. 4,5% (przy e-bookach ok. 10%). Podawano też wielkości katalogów (ok. 50 tys. e-booków i ok. 9 tys. audiobooków) na tle produkcji drukowanej.

Równocześnie zaczęły dominować modele abonamentowe: Legimi, Storytel, Audioteka, Empik Go i inni przekonywali użytkowników „czytaj/słuchaj w ramach subskrypcji”. I tu wchodzą dane spółek i platform, które wreszcie dają liczby „z krwi i kości”.

• Legimi (2024): przychody ok. 120,17 mln zł (wzrost ok. 39% r/r), 302 tys. klientów, w tym ok. 219 tys. subskrybentów (wzrost symboliczny rok do roku).
• Empik Go (2024): w komunikacji platformy podano, że w 2024 roku proporcje konsumpcji niemal się wyrównały: e-booki 49%, audiobooki 51%, podczas gdy dwa lata wcześniej audio miało ok. 70%.
• Empik Go (2025): w komunikacie z 8 stycznia 2026 podsumowującym 2025 roku wskazano m.in. +60% r/r wzrost liczby płacących subskrybentów oraz ponad 1,4 mln użytkowników, którzy skorzystali z platformy.

W praktyce oznacza to jedno: subskrypcja przestaje być „dodatkiem”, a staje się mechanizmem, który realnie miesza w ekonomice pojedynczego tytułu (od zakupu jednostkowego przesuwa się do rozliczeń licencyjnych, modeli bibliotecznych i negocjacji stawek). To też wprost dotyka sporu o rozliczenia w ekosystemie abonamentowym (co w Polsce szczególnie wybrzmiało po konflikcie części wydawców z Legimi w 2024 roku).

Już co piąty Polak (21% populacji) deklaruje słuchanie audiobooków (dla porównania: <5% dekadę temu), a łączne wydatki na subskrypcje audio już dziś są wyższe niż wydatki na pojedynczy zakup książki: średnio ok. 600 zł rocznie na abonament audiobukowy vs ~300 zł na druk.

W praktyce oznacza to, że rośnie „abonamentowość” rynku. Gdy branża ma trudności z marżą (wzrost sprzedaży ebooków nie zawsze przekłada się na zyski wydawców), firmy cyfrowe koncentrują się na budowie ekosystemów abonamentowych (np. Virtualo, Wolne Lektury czy publikacje edukacyjne są już dostępne w ramach takich platform) i częstszych umowach licencyjnych z wypożyczalniami online.

W międzynarodowych prognozach rynek audiobooków bywa przedstawiany jako jeden z najszybciej rosnących obszarów (często w wartościach liczonych w USD), jednak mechaniczne przenoszenie tych forecastów na rynek polski jest ryzykowne. Lokalna struktura przychodów (oparta głównie na subskrypcjach, stawkach licencyjnych i modelach „bibliotecznych”) sprawia, że wzrost konsumpcji nie przekłada się liniowo na wzrost przychodów wydawców.

Dla porządku: w europejskich statystykach FEP (raporty o rynku europejskim) papier nadal jest największą częścią obrotu, a udział druku w przychodach wydawców w okolicach ~84% pojawia się w danych dla wcześniejszych lat (np. w opracowaniu 2023/2024).

W nowszych zestawieniach FEP dla 2024 rynek nadal jest „print-heavy”, ale widać wzrost audio (w okolicach kilku procent obrotu) i stabilizację e-booków.

Książki historyczne – papier czy e-book?

Gatunek historyczny ma w Polsce szczególne znaczenie i pewne odrębne cechy. Czytelnicy literatury popularnonaukowej i historycznej często są spoza młodych pokoleń, co sprawia, że utrzymanie wydania papierowego jest dla wydawców ważne.

Niestety brakuje publicznie dostępnych danych rozbijających sprzedaż historyków na formaty. W praktyce większość bestsellerów historycznych wciąż sprzedaje się w tradycyjnej wersji papierowej. Wielu wydawców znanych z gatunku (Replika, Bellona, Znak Horyzont itp.) podkreśla, że papier pozostaje dla nich głównym kanałem. Część fanów historii sięga po e-booki, jednak ich udział jest mniejszy niż w beletrystyce.

Audiobooki historyczne zdobywają popularność przede wszystkim tam, gdzie łatwo je wypożyczyć – np. biblioteki inwestują w narracje historyczne. W tym kontekście interesujący jest fakt, że jeszcze kilka lat temu biblioteki kupowały historyczne powieści głównie na tradycyjnych nośnikach CD, co ułatwiało wydanie wypożyczeń.

Dziś te same tytuły pojawiają się często w katalogach streamingowych (Storytel, Legimi), ale wciąż brak pełnych i rzetelnych danych, czy cyfrowa wersja „historiów” konwertuje się na znaczące przychody.

Można więc wnioskować, że – przynajmniej do tej pory – książki historyczne pozostają kategorią podatną na papier. Miłośnicy tematyki historycznej cenią sobie tradycyjne wydania, a e-booki i audio są dla nich dodatkiem.

Prognozy do 2030 roku: trzy scenariusze (i co zmienił rok 2025)

Przyglądając się trendom od 2010 do 2025, można wyznaczyć trzy główne ścieżki rozwoju do roku 2030:

• Bazowy: udział książki papierowej stopniowo spada (z ~78% w 2025 do ok. 75% w 2030), a e-booki i audiobooki rosłyby łagodnie (do ~15% i 10%). Zakłada on umiarkowane tempo cyfryzacji, z kontynuacją powolnego odpływu czytelników z papieru i wzrostem formatów cyfrowych równie wolnym. Rynek ogółem rośnie minimalnie (np. do 3,2–3,3 mld zł), zwłaszcza dzięki niewielkim wzrostom wartości subskrypcji i inflacji.
• Cyfrowy: zakłada szybki wzrost e-booków i audio. Tu udział papieru spadłby do ~70%, a sumaryczny udział form cyfrowych mógłby przekroczyć 30% do 2030 roku (zwłaszcza dzięki usłudze „audiobook unlimited” i programom e-podręcznikowym). Pod tym scenariuszem rynek rośnie nieco szybciej (np. do ~3,4 mld zł), napędzany wyższymi wydatkami na treści cyfrowe i błyskawicznym przechodzeniem użytkowników z zakupu pojedynczych książek na subskrypcje.
• Papierowy: papier odzyskuje pozycję „luksusową”. W tym wariancie najbardziej atrakcyjne nowości i wydania specjalne ukazują się jako wydania papierowe (premium), co utrzymuje ich udział blisko obecnych poziomów (~80%). E-booki i audiobooki rosną wolniej (do ~13% i 7%), ponieważ subskrypcje nasycają się, a część czytelników wraca do papieru (szczególnie w segmencie zawodowym, edukacyjnym i hobbystycznym). Łączna wartość rynku jest podobna jak w bazowym, ale miks sprzedaży daje wolniejszy wzrost cyfrowej części.

Powyższe wartości są orientacyjne, ilustrują możliwe trajektorie.

I teraz najważniejsze: rok 2025 dokłada do prognoz nową zmienną – regulację i odporność operacyjną. Jeśli proces legislacyjny ustawy o ochronie rynku książki przyspieszy (jednolita cena przez 12 miesięcy, limit rabatu 45%, obowiązkowe dane sprzedażowe), to prognoza do 2030 roku nie zależy już tylko od technologii i preferencji czytelników, ale także od tego, jak zmieni się marża i siła negocjacyjna poszczególnych ogniw rynku (wydawcy–dystrybutorzy–księgarze–platformy).
Do tego dochodzi lekcja z Azymutu: koncentracja może obniżać koszty jednostkowe, ale podnosi ryzyko systemowe.

Po 2025 roku największą niewiadomą nie jest to, „czy ludzie wolą papier”, tylko jak będą rozliczane treści w abonamentach i czy rynek dostanie twarde, obowiązkowe raportowanie danych sprzedażowych.

Aktualne dane (2010–2025) pokazują, że papierowa książka nadal dominuje, ale cyfry systematycznie zyskują. Zwłaszcza dzięki subskrypcjom. Dane platform (Legimi, Empik Go) pokazują dynamikę nie tylko przychodów i użytkowników, ale też przesunięcie zachowań (w Empik Go niemal remis e-book vs audio w 2024).

Jednocześnie 2025 dokłada do obrazu rynku wątek, którego wcześniej dało się nie zauważać: spór o wynagrodzenia twórców, presję rabatową, koncentrację dystrybucji oraz realną próbę regulacji rynku (ustawa o ochronie rynku książki). To zmienia prognozy do 2030 roku, bo dokłada „czynnik polityki publicznej” i potencjalnie twarde reguły gry, które mogą ograniczyć wojnę cenową i wymusić lepsze dane.

Rynek książki w Polsce idzie w stronę form cyfrowych, ale to nie jest jeden prosty marsz „od papieru do ekranu”. To jest przejście do hybrydy: papier jako produkt główny (i coraz częściej premium), cyfrowe produkty jako wygoda i abonament, a dystrybucja jako pole walki o marżę i dane.

Realistyczny wariant do 2030 roku to wzrost udziału produktów cyfrowych (często do poziomu 20–30%), przy jednoczesnym utrzymaniu papieru jako podstawy rynku (o ile łańcuch dostaw pozostanie odporny, a reguły gry nie będą premiować wyłącznie największych).

---

Źródła:

• Adamowski Jarosław, Poland’s Book Market: Positive Data Is Fueling Optimism, Publishing Perspectives [dostęp; 08.01.2026].
• Białas Zuzanna, Boom na audiobooki – jak słuchanie książek podbija Polskę? [STATYSTYKI 2025], Audioteka [dostęp: 15.01.2026].
• Carrenho Carlo, Polish Book Market Defies Inflation, Posts 3.18% Real Growth in 2024, Linkedin [dostęp: 15.01.2026].
• Ebook Industry News Feed, About Books [dostęp: 15.01.2026].
• Europe Audiobook Market, Market Data Forecast [dostęp: 15.01.2026].
• Has Polish e-commerce really slowed down? Analysis, data, and development directions, przelewy24 [dostęp: 15.01.2026].
• Kondycja polskiego sektora książkowego, raport z 2024 roku.
• Nie mamy czasu na czytanie? Tak Polacy korzystali z cyfrowych książek w 2025 roku. Nowe dane od Empik Go, Empik [dostęp: 15.01.2026].
• Popularność e-booków i audiobooków rośnie, ale ich rosnąca sprzedaż nie przekłada się na zyski wydawnictw, imker [dostęp: 15.01.2026].
• RAPORT: Rynek audiobookowy w Polsce 2025, Wirtualny Wydawca [dostęp: 08.01.2026].
• Rynek książki 2024: wzrost pozorny, problemy realne, Biblioteka Analiz nr 652 (20/2025).
• Rynek publikacji cyfrowych w Polsce, wydawca.com.pl [dostęp: 15.01.2026].
• Stan czytelnictwa w Polsce w 2021, Biblioteka Narodowa.
• Stan czytelnictwa w Polsce w 2022, Biblioteka Narodowa.
• Stan czytelnictwa w Polsce w 2023, Biblioteka Narodowa.
• Stan czytelnictwa w Polsce w 2024, Biblioteka Narodowa.
• The Polish Book Market 2025, Instytut Książki.
• Katalogi wydawnicze, zapowiedzi wydawnicze na 2026 rok

Fot. Pixabay Content License (Perfecto_Capucine)