8 min czytania
Historia, filozofia, antropologia, socjologia, kulturoznawstwo, historia sztuki czy politologia – Nagroda im. Jana Długosza od 1998 roku wyróżnia polskie książki naukowe, a od kilku lat również popularnonaukowe, z szeroko rozumianej humanistyki. Co roku jury wybiera dziesięć nominowanych publikacji i jednego laureata. Tutaj znajdziesz historię konkursu, zasady, nominowane książki, zwycięzców oraz archiwum kolejnych edycji.
Nagroda im. Jana Długosza – najważniejsze informacje
Konkurs organizują Targi w Krakowie, a jego finał jest związany z Międzynarodowymi Targami Książki w Krakowie. Pierwsza edycja odbyła się w 1998 roku. Oficjalne archiwum obejmuje laureatów od 1998 do 2025 roku. Nagroda wyróżnia książki z szeroko rozumianej humanistyki. Organizator określa jej celem promocję publikacji, które wnoszą istotny wkład w rozwój nauki i kultury oraz pomagają lepiej rozumieć współczesny świat.
Nie jest więc konkursem przeznaczonym wyłącznie dla historyków. Książki historyczne regularnie trafiają jednak do nominacji i zdobywają nagrodę, dlatego Długosz pozostaje istotny dla obserwacji polskiego rynku książki historycznej.
→ Nagrody dla książek historycznych w Polsce
Jakie książki mogą otrzymać Nagrodę im. Jana Długosza?
Do konkursu zgłaszane są książki naukowe i popularnonaukowe polskich autorów z obszaru szeroko rozumianej humanistyki. Jeszcze do 2022 roku konkurs koncentrował się przede wszystkim na literaturze naukowej. Od 2023 roku jego formułę poszerzono również o publikacje popularnonaukowe. W nominacjach mogą więc znaleźć się prace dotyczące między innymi:
- historii;
- historii sztuki;
- filozofii;
- antropologii;
- socjologii;
- kulturoznawstwa;
- literaturoznawstwa;
- religii;
- politologii;
- pamięci i tożsamości;
- historii idei.
Nie istnieje osobna kategoria historyczna. Wszystkie książki konkurują o jedną Nagrodę im. Jana Długosza.
Jak wybierani są nominowani i laureat?
Spośród publikacji zgłoszonych przez wydawnictwa jury wybiera dziesięć nominowanych książek. Z tej dziesiątki wybierany jest następnie jeden laureat Nagrody im. Jana Długosza. Nie ma kilku kategorii ani równoległych nagród dla prac naukowych i popularnonaukowych.
Co otrzymuje laureat Nagrody im. Jana Długosza?
Obecna formuła przewiduje:
30 000 zł dla autora nagrodzonej książki
oraz
10 000 zł dla jej wydawcy.
Laureat otrzymuje również charakterystyczną statuetkę zaprojektowaną przez Bronisława Chromego. Nagrodę finansową dla wydawcy wprowadzono w 2025 roku. Wcześniej pieniężna część nagrody trafiała do autora. Organizator uzasadniał zmianę potrzebą docenienia także wydawnictwa odpowiedzialnego za wprowadzenie wartościowej publikacji na rynek. To interesujący element z perspektywy rynku książki: od tej chwili konkurs wyróżnia formalnie zarówno autora, jak i oficynę.
Nagroda Jana Długosza a Międzynarodowe Targi Książki w Krakowie
Konkurs jest bezpośrednio związany z Międzynarodowymi Targami Książki w Krakowie. Gala odbywa się podczas wydarzenia, tradycyjnie pierwszego dnia targów. W ostatnich latach, w 2023 roku rozstrzygnięto 26. edycję; w 2024 roku – 27.; w 2025 roku – 28.
W 2025 roku gala po raz pierwszy została zorganizowana bezpośrednio w EXPO Kraków, czyli w miejscu odbywania się targów. Nagroda pełni dzięki temu również funkcję prezentacji książki humanistycznej szerokiej publiczności, a nie wyłącznie środowisku akademickiemu.
Historia Nagrody im. Jana Długosza
Pierwsza edycja została przeprowadzona w 1998 roku. Konkurs rozwijał się razem z Międzynarodowymi Targami Książki w Krakowie i stał się jednym z ich najważniejszych stałych wydarzeń.
Przez wiele lat nacisk kładziono przede wszystkim na książkę naukową. Formuła pozwalała promować publikacje polskich badaczy, które ze względu na specjalistyczny charakter miały znacznie mniejszą obecność medialną niż literatura piękna.
Od 2023 roku konkurs został otwarty również na książki popularnonaukowe.
Ta zmiana mocno poszerzyła zakres możliwych nominacji. W kolejnych finałach obok klasycznych monografii zaczęły pojawiać się również reportaże, eseje i książki kierowane do szerszego odbiorcy.
Kim był Jan Długosz?
Jan Długosz (1415–1480) był kronikarzem, historykiem, duchownym i dyplomatą działającym w XV wieku. Jego najważniejszym dziełem są Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego – rozbudowana historia Polski od czasów najdawniejszych po drugą połowę XV wieku. Wybór Długosza na patrona nagrody humanistycznej odwołuje się więc nie tylko do historiografii, ale szerzej do tradycji opisywania i interpretowania świata za pomocą wiedzy humanistycznej.
Laureat Nagrody im. Jana Długosza 2025
W 2025 roku odbyła się 28. edycja konkursu. Laureatem został Piotr Kłodkowski za książkę:
Azjatycka Wielka Gra. Indie i Azja Południowa w sporze o regionalną i globalną dominację w XX i XXI wieku
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Do finałowej dziesiątki trafili również:
- Michał Bilewicz;
- Karolina Ćwiek-Rogalska;
- Ignacy Dudkiewicz;
- Marta Michalska;
- Zbigniew Opacki i Dagmara Płaza-Opacka;
- Filip Springer;
- Krzysztof Stefański;
- Marcin Strzelecki;
- Danuta Ulicka.
Była to również pierwsza edycja, w której nagrodę pieniężną – 10 tys. zł – otrzymał wydawca zwycięskiej książki. Autor otrzymał 30 tys. zł.
→ Nagroda im. Jana Długosza 2025 – nominowani i laureat
Laureat Nagrody Jana Długosza 2024
→ Nagroda im. Jana Długosza 2024
→ Nagroda im. Jana Długosza 2023
Nagroda im. Jana Długosza 2026 – czy odbywa się konkurs?
7 maja 2026 roku organizator ogłosił rozpoczęcie naboru do 29. edycji konkursu. Miała ona obejmować książki naukowe i popularnonaukowe polskich autorów wydane w 2025 roku, a finał planowano na 22 października 2026 roku. Później organizator zmienił plany. Aktualna oficjalna strona konkursu informuje, że: 29. edycja Nagrody im. Jana Długosza została przeniesiona na 2027 rok. Ma objąć publikacje wydane w 2025 i 2026 roku. Nowy termin naboru zostanie ogłoszony później. Dlatego w 2026 roku nie zostanie rozstrzygnięta nowa edycja konkursu, zgodnie z aktualną informacją organizatora.
Nagroda im. Jana Długosza a KLIO – czym się różnią?
Zakres konkursów jest zasadniczo inny. Nagroda KLIO jest przeznaczona dla książek historycznych i ma kilka kategorii, m.in. autorską, monografię naukową, edycję źródłową, wydawniczą oraz regionalia. Nagroda im. Jana Długosza obejmuje całą szeroko rozumianą humanistykę i wybiera jedną zwycięską publikację spośród dziesięciu nominowanych. Książka historyczna może zdobyć obie nagrody. Książka filozoficzna lub antropologiczna może zdobyć Długosza, ale nie kwalifikuje się do KLIO wyłącznie dlatego, że należy do humanistyki.
→ Nagroda KLIO – laureaci, kategorie i wszystkie edycje
Nagroda Jana Długosza a Nagrody Historyczne POLITYKI
Nagrody Historyczne POLITYKI obejmują historię Polski od 1914 roku i posiadają osobne kategorie dla książek naukowych, popularnonaukowych, źródeł, wspomnień i debiutów. Długosz nie ma ograniczenia do jednej epoki ani do historii Polski. Nie ma też oddzielnych kategorii. Dlatego książka dotycząca historii XX wieku może pojawić się w obu konkursach, ale publikacja dotycząca filozofii, socjologii czy historii sztuki może kwalifikować się do Długosza bez związku z Nagrodami Historycznymi POLITYKI.
→ Nagrody Historyczne POLITYKI im. Mariana Turskiego
Nagroda Jana Długosza a Nagroda Moczarskiego
Jeszcze wyraźniejsza jest różnica względem Nagrody Moczarskiego. Moczarski wybiera najlepszą książkę dotyczącą historii Polski od 1918 roku do współczesności. Długosz obejmuje szeroko rozumianą humanistykę i nie posiada podobnej granicy chronologicznej ani geograficznej.
→ Nagroda Moczarskiego – laureaci i wszystkie edycje
Nagroda im. Jana Długosza – wszystkie edycje
Oficjalne archiwum organizatora obejmuje laureatów od 1998 do 2025 roku.
2025 – 28. edycja
Laureat: Piotr Kłodkowski, Azjatycka Wielka Gra.
→ Nagroda Jana Długosza 2025
→ Nagroda Jana Długosza 2024
→ Nagroda Jana Długosza 2023
2026
Brak rozstrzygnięcia. 29. edycję przeniesiono na 2027 rok.
2027 – planowana 29. edycja
Konkurs ma objąć publikacje wydane w 2025 i 2026 roku. Szczegółowe zasady i termin nowego naboru nie zostały jeszcze opublikowane.
Starsze edycje
Archiwum będzie sukcesywnie uzupełniane aż do pierwszej edycji w 1998 roku.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest Nagroda im. Jana Długosza?
To konkurs organizowany przez Targi w Krakowie dla najważniejszych polskich książek naukowych i popularnonaukowych z szeroko rozumianej humanistyki.
Od kiedy przyznawana jest Nagroda Jana Długosza?
Od 1998 roku.
Czy Nagroda Jana Długosza jest nagrodą za książkę historyczną?
Nie wyłącznie. Obejmuje całą szeroko rozumianą humanistykę. Książki historyczne regularnie znajdują się jednak wśród nominowanych i laureatów.
Ile książek otrzymuje nominację?
Jury wybiera 10 nominowanych publikacji.
Ilu jest laureatów?
Nagrodę główną otrzymuje jeden zwycięzca.
Ile wynosi Nagroda im. Jana Długosza?
Obecna formuła przewiduje 30 tys. zł dla autora oraz 10 tys. zł dla wydawcy zwycięskiej książki.
Kto dostał Nagrodę Jana Długosza w 2025 roku?
Piotr Kłodkowski za książkę Azjatycka Wielka Gra. Indie i Azja Południowa w sporze o regionalną i globalną dominację w XX i XXI wieku, wydaną przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Czy odbędzie się Nagroda Jana Długosza 2026?
Aktualnie nie. Organizator przeniósł 29. edycję na 2027 rok. Ma ona objąć publikacje z 2025 i 2026 roku.
Kiedy odbędzie się kolejna edycja?
- edycja została zapowiedziana na 2027 rok. Nowego terminu zgłoszeń jeszcze nie ogłoszono.
Tytuł SEO: Nagroda im. Jana Długosza – laureaci i wszystkie edycje
Meta description: Nagroda im. Jana Długosza wyróżnia polskie książki humanistyczne. Sprawdź laureatów, nominacje, zasady, historię konkursu i wszystkie edycje.
Slug: nagroda-jana-dlugosza
Fraza główna: Nagroda im. Jana Długosza
Frazy dodatkowe: Nagroda Jana Długosza, laureaci Nagrody Jana Długosza, Nagroda Jana Długosza nominacje, Nagroda Jana Długosza 2025, Nagroda Jana Długosza 2027, najlepsza książka humanistyczna, nagrody książkowe, książki humanistyczne, konkurs książek naukowych, Międzynarodowe Targi Książki w Krakowie
Kategoria: Baza
Tagi: Nagroda im. Jana Długosza, Jan Długosz, książki humanistyczne, książki historyczne, książki naukowe, książki popularnonaukowe, nagrody książkowe, humanistyka, Międzynarodowe Targi Książki w Krakowie, Targi w Krakowie, Bronisław Chromy, Kraków, Piotr Kłodkowski, Piotr Pytlakowski, Konstanty Gebert, 1998