7 min czytania
Nagroda Identitas jest dziś konkursem literackim dla polskich autorów do 45. roku życia, ale jej historia zaczęła się znacznie bliżej rynku książki historycznej. W pierwszych latach Fundacja Identitas przyznawała osobną Nagrodę Historyczną Identitas, a wśród nominowanych i laureatów znajdowali się historycy oraz autorzy monografii dotyczących XX wieku, historii społecznej, politycznej i regionalnej. Formuła konkursu później kilkakrotnie się zmieniała. Na tej stronie zbieramy zarówno historyczną część jego dorobku, jak i aktualne zasady oraz laureatów współczesnej Nagrody Identitas.
Nagroda Identitas – najważniejsze informacje
Nagroda jest przyznawana przez Fundację Identitas, która wspiera polskich autorów od przełomu 2013 i 2014 roku. Fundacja sama podaje, że w tym czasie formuła konkursu zmieniała się kilkakrotnie. Początkowo wspierano autorów monografii historycznych, humanistów i twórców literatury pięknej, natomiast od 2022 roku nagroda została skierowana wyłącznie w stronę literatury.
Obecnie jest to Literacka Nagroda Identitas połączona z warsztatami twórczymi na norweskiej wyspie Uløya, położonej za kołem polarnym. Współczesny konkurs nie jest więc nagrodą historyczną. Pozostaje jednak istotny z dwóch powodów: przez pierwsze lata posiadał osobną część historyczną; w archiwum znajdują się książki i autorzy ważni dla polskiego rynku publikacji historycznych.
→ Nagrody dla książek historycznych w Polsce
Dawna Nagroda Historyczna Identitas
W pierwszych edycjach konkurs był wyraźnie podzielony. Funkcjonowały osobne jury oraz osobne nominacje dla Nagrody Historycznej Identitas i części poświęconej humanistyce oraz literaturze. Oficjalne archiwum Fundacji zachowuje ten podział m.in. dla edycji 2015 i 2016. Jury historycznemu przewodniczył wówczas Andrzej Paczkowski, a wraz z nim książki oceniali Andrzej Chwalba i Jarosław Krawczyk. Do nominacji trafiały klasyczne monografie historyczne oraz książki popularnonaukowe dotyczące m.in.:
- historii Polski XX wieku;
- II wojny światowej;
- komunizmu;
- migracji;
- historii społecznej;
- historii politycznej;
- historii regionalnej;
- dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej.
Była to więc rzeczywista nagroda dla książek historycznych, a nie jedynie konkurs literacki, w którym sporadycznie pojawiał się temat przeszłości.
Kto zdobywał Nagrodę Historyczną Identitas?
Ryszard Kaczmarek – 2015
Nagrodę Identitas w dziedzinie historii otrzymał Ryszard Kaczmarek za książkę:
„Polacy w armii kajzera”
Wydawnictwo Literackie.
Autor otrzymał statuetkę oraz nagrodę w wysokości 30 tys. zł.
Wśród nominowanych znajdowali się również:
- Kazimierz Krajewski – Na straconych posterunkach;
- Daniel Mikulski – Historia Murzynowa Kościelnego;
- Grzegorz Motyka – Na białych Polaków obława;
- Jerzy Rohoziński – Bawełna, samowary i Sartowie;
- Robert Spałek – Komuniści przeciwko komunistom.
Beata Halicka – 2016
Rok później w finale Nagrody Historycznej znalazły się:
- Jolanta Drużyńska – Ostatni tabor;
- Beata Halicka – Polski Dziki Zachód;
- Natalia Jarska – Kobiety z Marmuru;
- Sławomir Kalbarczyk – Kazimierz Bartel (1882–1941). Uczony w świecie polityki;
- Stanisław Waltoś – Grabież ołtarza Wita Stwosza.
Laureatką została Beata Halicka za Polski Dziki Zachód. Przymusowe migracje i kulturowe oswajanie Nadodrza 1945–1948.
Książka była przykładem historii społecznej i migracyjnej, która w połowie drugiej dekady XXI wieku coraz mocniej wychodziła poza tradycyjną historię polityczną.
Jak zmieniała się Nagroda Identitas?
Historia konkursu nie daje się opisać jednym regulaminem obowiązującym od początku.
Fundacja sama wskazuje, że formułę zmieniano dwukrotnie. Początkowo nagradzano monografie historyczne oraz prace z obszaru humanistyki i literatury pięknej. Z czasem te obszary zaczęto łączyć, a od 2022 roku konkurs obejmuje wyłącznie literaturę.
Drugą dużą zmianą było wprowadzenie warsztatów dla finalistów.
Od 2019 roku integralną częścią nagrody są wyjazdowe warsztaty na arktycznej wyspie Uløya w Norwegii.
Od 2020 roku zaczęto również stosować ograniczenie wieku autorów. Początkowo granica wynosiła 41 lat, a w edycji 2026 podniesiono ją do 45 lat.
Dzisiejsza Identitas jest więc zupełnie innym konkursem niż Nagroda Historyczna Identitas z pierwszych lat działalności Fundacji.
Nagroda Identitas obecnie
W 2026 roku konkurs jest skierowany do polskich autorów, którzy do 31 grudnia 2025 roku nie ukończyli 45 lat.
Kandydat musi mieć w dorobku przynajmniej jedno opublikowane w ciągu ostatnich pięciu lat dzieło napisane oryginalnie po polsku. Regulamin określa również minimalną objętość publikacji.
Jury wybiera maksymalnie sześciu nominowanych autorów.
Nominacja oznacza nie tylko możliwość zdobycia nagrody głównej. Autorzy uczestniczą w kilkudniowych warsztatach twórczych na Uløyi, a Fundacja prowadzi promocję ich książek.
Laureat otrzymuje:
- statuetkę zaprojektowaną przez Studio NoArt;
- nagrodę finansową;
- dodatkową promocję;
- udział w projekcie warsztatowym.
W 2026 roku budżet nagrody głównej może wynieść maksymalnie 30 tys. zł.
Nominowani do Nagrody Identitas 2026
Jury wybrało w 2026 roku sześciu autorów:
Miłosz Broniszewski – Ugór, Papierowy Motyl;
Bernard Gromek – Revolterium, Znak;
Robert Król – Życie jest droższe, Mikrooficyna Ówże;
Jakub Nowak – Nie w szczepionkę, Powergraph;
Katarzyna Szweda – Bosorka, Biuro Literackie;
Ewa Tondys-Kohmann – Łupiny, Wydałem.
Warsztaty na Uløyi odbędą się 25 września–3 października 2026 roku. Ogłoszenie laureata zaplanowano na 3 października.
Po rozstrzygnięciu konkursu tę sekcję aktualizujemy – bez tworzenia osobnej strony /2026/.
Jury Nagrody Identitas 2026
W obecnej edycji książki oceniają:
- Krzysztof Niewiadomski – przewodniczący;
- Justyna Melonowska;
- Paulina Subocz-Białek;
- Tomasz Kaźmierowski.
Krzysztof Niewiadomski jest m.in. zastępcą dyrektora Muzeum Historii Polski ds. programowych i współautorem scenariusza wystawy stałej muzeum. Przewodnictwo jury objął w listopadzie 2025 roku.
Laureat Nagrody Identitas 2025
W 2025 roku zwyciężył Maciej Papierski za książkę:
„Halkionia”
Państwowy Instytut Wydawniczy.
Wśród nominowanych znaleźli się również Małgorzata Boryczka, Damian Kowal, Marta Michalak, Katarzyna Nowak-Szelejewska i Michał Trusewicz.
Wyróżnienie otrzymała Małgorzata Boryczka za Nigdzie.
Laureat Nagrody Identitas 2024
W 2024 roku Nagrodę Identitas otrzymał Ireneusz Staroń za powieść:
„Wzgórze Bzów”
Wydawnictwo Ursines.
Wyróżniono Paulinę Subocz-Białek za Ostatni lot Filomeli.
Fundacja rozwija przy tym dodatkowy element konkursu: teksty przygotowywane przez finalistów podczas warsztatów na Uløyi są później publikowane we wspólnych tomach. W 2024 i 2025 roku ukazały się kolejne zbiory związane z tym projektem.
Identitas a Nagroda Homera
Obecnie znacznie bliższym punktem porównania dla Identitas niż KLIO jest Nagroda Homera. Oba konkursy obejmują literaturę, ale Homer jest wyspecjalizowany w literaturze historycznej: powieściach historycznych, literackich biografiach, fabularyzowanych wspomnieniach czy komiksach. Identitas nie wymaga historycznego charakteru utworu. Powieść współczesna może zdobyć Identitas, ale nie Homera. Powieść historyczna młodego polskiego autora może natomiast – jeśli spełni regulaminy obu konkursów – pojawić się w obu.
→ Nagroda Homera – zasady, laureaci i historia konkursu
Identitas a KLIO
Dziś są to konkursy dotyczące zupełnie różnych obszarów. KLIO pozostaje nagrodą książki historycznej i obejmuje m.in. monografie naukowe, popularyzację historii, źródła i regionalia. Identitas jest obecnie nagrodą literacką dla młodszych polskich pisarzy. Historyczne podobieństwo wynika z wcześniejszej formuły Identitas, a nie z obecnych regulaminów.
→ Nagroda KLIO – laureaci, kategorie i wszystkie edycje
Wybrane etapy historii Nagrody Identitas
2014 – początek konkursu
Fundacja zaczęła przyznawać nagrody autorom z obszaru historii, humanistyki i literatury. Funkcjonowała osobna część historyczna.
2015
Nagrodę historyczną otrzymał Ryszard Kaczmarek za Polaków w armii kajzera.
2016
W historycznej części konkursu zwyciężyła Beata Halicka za Polski Dziki Zachód.
Od 2019
Integralną częścią projektu stały się warsztaty dla finalistów na norweskiej wyspie Uløya.
Od 2020
Wprowadzono ograniczenie wieku uczestników.
Od 2022
Fundacja skoncentrowała Nagrodę Identitas wyłącznie na literaturze.
2024
Laureatem został Ireneusz Staroń za Wzgórze Bzów.
2025
Zwyciężył Maciej Papierski za Halkionię.
2026
Sześcioro autorów zostało nominowanych do współczesnej Literackiej Nagrody Identitas. Laureata poznamy 3 października.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest Nagroda Identitas?
To coroczna nagroda Fundacji Identitas. Obecnie ma charakter literacki i jest skierowana do polskich autorów do 45. roku życia.
Od kiedy przyznawana jest Nagroda Identitas?
Fundacja przyznaje ją od 2014 roku.
Czy Identitas jest nagrodą historyczną?
Obecnie nie. We wcześniejszych edycjach funkcjonowała jednak odrębna Nagroda Historyczna Identitas. W 2015 roku zdobył ją Ryszard Kaczmarek, a rok później wśród nominowanych znalazły się m.in. książki Beaty Halickiej, Natalii Jarskiej i Sławomira Kalbarczyka.
Od kiedy Identitas jest nagrodą wyłącznie literacką?
Fundacja podaje, że od 2022 roku nagroda obejmuje wyłącznie prace literackie.
Kto dostał Nagrodę Identitas w 2025 roku?
Maciej Papierski za Halkionię.
Kto jest nominowany do Identitas 2026?
Miłosz Broniszewski, Bernard Gromek, Robert Król, Jakub Nowak, Katarzyna Szweda i Ewa Tondys-Kohmann.
Kiedy poznamy laureata Identitas 2026?
3 października 2026 roku, podczas warsztatów na Uløyi.
Ile wynosi Nagroda Identitas?
W edycji 2026 nagroda finansowa może wynieść maksymalnie 30 tys. zł. Laureat otrzymuje również statuetkę oraz wsparcie promocyjne.
Tytuł SEO: Nagroda Identitas – laureaci i dawna Nagroda Historyczna
Meta description: Nagroda Identitas była dawniej przyznawana także książkom historycznym, dziś jest nagrodą literacką. Sprawdź laureatów, historię, zasady i aktualną edycję.
Slug: nagroda-identitas
Fraza główna: Nagroda Identitas
Frazy dodatkowe: Nagroda Historyczna Identitas, Identitas laureaci, Nagroda Identitas 2026, laureaci Identitas, Fundacja Identitas, książki historyczne Identitas, Ryszard Kaczmarek Identitas, Beata Halicka Identitas, literacka Nagroda Identitas
Kategoria: Baza
Tagi: Nagroda Identitas, Nagroda Historyczna Identitas, Fundacja Identitas, książki historyczne, nagrody książkowe, nagrody literackie, Ryszard Kaczmarek, Beata Halicka, Andrzej Paczkowski, Andrzej Chwalba, Uløya, literatura polska, humanistyka, 2014