18 min czytania
Październik przynosi książki o wielkim kryzysie w Polsce, wojnie domowej w Hiszpanii, powojennym Dolnym Śląsku, Górnym Śląsku lat 20. oraz dziejach Rosji i Korei. Wśród zapowiedzi są monografie, biografie, reportaże, korespondencja, książki o sztuce i powieści historyczne.
Pozostałe miesiące: wrzesień 2026 · listopad 2026 · grudzień 2026.
Książki historyczne – zapowiedzi na październik 2026. Premiery i wznowienia
W październikowych planach wydawniczych wyraźnie zaznacza się historia XX wieku, zwłaszcza doświadczenia wojny, politycznych przewrotów i zmian społecznych. Alicja Urbanik-Kopeć zajmuje się codziennością bezrobotnych w Polsce lat 30., Katja Hoyer opisuje Weimar w okresie narastającego kryzysu niemieckiej demokracji, a Jeremi Galdamez Muñoz przywraca biografie polskich uczestników hiszpańskiej wojny domowej. Do księgarń trafią również książki o historii Korei Północnej, rosyjskich związkach państwa i Cerkwi oraz konflikcie izraelsko-arabskim z czerwca 1967 roku.
Osobną grupę stanowią publikacje dotyczące kultury i literatury, w tym korespondencja Agnieszki Osieckiej i Jerzego Giedroycia, opracowania poświęcone Gombrowiczowi i Hłasce oraz nowe książki z zakresu historii sztuki. Wśród powieści uwagę zwracają zapowiedziane na ten sam dzień premiery Olgi Tokarczuk i Szczepana Twardocha.
Daty odnoszą się do zapowiedzi wydawniczych i mogą jeszcze ulec zmianie.
Pozostałe miesiące: wrzesień 2026 · listopad 2026 · grudzień 2026.
Historia, reportaż i biografie
Zofia Posmysz, „Pasażerka”
Wydawnictwo: Państwowy Instytut Wydawniczy
Premiera: 1 października 2026
Rodzaj: literatura świadectwa / II wojna światowa / Zagłada
Status: nowe, rozszerzone wydanie
W „Pasażerce” dawna esesmanka rozpoznaje w jednej z pasażerek statku kobietę przypominającą jej więźniarkę z Auschwitz. Spotkanie przywołuje wspomnienia obozowej przeszłości. Zofia Posmysz, więźniarka Auschwitz-Birkenau i Ravensbrück, podejmuje temat odpowiedzialności, pamięci i powojennego życia ze świadomością popełnionych zbrodni. Nowe wydanie zawiera również słuchowisko radiowe, od którego rozpoczyna się historia tego utworu.
Magdalena Lisińska, „Utracone siostry narodu. Mit Malwinów w argentyńskiej polityce okresu demokracji (1983–2023)”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 2 października 2026
Rodzaj: monografia naukowa / historia najnowsza / historia polityczna
Wydanie: I
Magdalena Lisińska analizuje znaczenie Malwinów, nazywanych również Falklandami, w argentyńskiej polityce po zakończeniu dyktatury wojskowej. Bada, w jaki sposób spór terytorialny i pamięć wojny z Wielką Brytanią z 1982 roku funkcjonują w debacie publicznej, państwowych rytuałach oraz polityce kolejnych demokratycznych rządów. Monografia obejmuje lata 1983–2023.
Marek A. Koprowski, „Burza nad Sudetami. Ostatnie dni III Rzeszy”
Wydawnictwo: Replika
Premiera: 13 października 2026
Rodzaj: II wojna światowa / historia Dolnego Śląska
Status: nowość
Marek A. Koprowski opisuje ostatnie miesiące niemieckiego panowania na Dolnym Śląsku oraz pierwsze lata po zakończeniu wojny. W książce pojawiają się Wałbrzych, Kotlina Kłodzka, Świdnica i Dzierżoniów, a wraz z nimi problemy organizowania polskiej administracji, obecności wojsk radzieckich i przesiedleń niemieckich mieszkańców. Autor uwzględnia również dzieje miejscowych uzdrowisk oraz powojenne przemiany regionu.
Luke Kemp, „Klątwa Goliata. Jak elity niszczyły cywilizacje”
Przekład: Tomasz Markiewka
Wydawnictwo: Znak Horyzont
Premiera: 14 października 2026
Rodzaj: historia cywilizacji / historia społeczna / historia władzy
Wydanie: I
Luke Kemp zajmuje się przyczynami kryzysów i upadków społeczeństw na przestrzeni dziejów. Porównuje organizację polityczną dawnych cywilizacji, koncentrację bogactwa, rozwój nierówności i mechanizmy sprawowania władzy. Szczególną uwagę poświęca elitom, których interesy mogą pozostawać w sprzeczności z potrzebami szerszych grup społecznych. Historyczne przykłady służą mu również do analizy współczesnych zagrożeń politycznych i gospodarczych.
Michał Niezabitowski, „Kraków. Biografia miasta”
Wydawnictwo: Znak Horyzont
Premiera: 14 października 2026
Rodzaj: historia miasta / historia Polski / historia kultury
Wydanie: I
Michał Niezabitowski przedstawia dzieje Krakowa od średniowiecza po XXI wiek, uwzględniając polityczną, społeczną i kulturową historię miasta. Opisuje jego rozwój jako królewskiej stolicy, ośrodka religijnego i miejsca szczególnie silnie związanego z polską pamięcią historyczną. Ważną częścią książki pozostają przemiany miejskiej przestrzeni oraz kolejne pokolenia mieszkańców.
Katja Hoyer, „Weimar. Życie na krawędzi katastrofy”
Przekład: Piotr Grzegorzewski
Wydawnictwo: Port
Premiera: 14 października 2026
Rodzaj: historia Niemiec / Republika Weimarska / historia społeczna
Wydanie: I
Katja Hoyer opisuje dzieje niemieckiej Republiki Weimarskiej z perspektywy miasta, od którego pochodzi jej nazwa. Weimar, związany z Goethem, Schillerem i narodzinami Bauhausu, po I wojnie światowej staje się jednym z symboli nowego porządku politycznego. Autorka śledzi przemiany życia codziennego, rozwój kultury oraz narastające napięcia społeczne i polityczne. W centrum książki znajduje się stopniowy rozpad niemieckiej demokracji i wzrost znaczenia narodowego socjalizmu.
Mariusz Szczygieł, „Gottland”
Wydawnictwo: Czarne
Premiera nowego wydania: 14 października 2026
Rodzaj: reportaż historyczny / Czechy i Czechosłowacja w XX wieku
Status: wydanie VI, oprawa twarda
„Gottland” powraca w szóstym wydaniu. Mariusz Szczygieł przedstawia historię Czech i Czechosłowacji przez losy konkretnych ludzi, między innymi przedsiębiorcy Tomáša Baty, aktorki Lídy Baarovej, rzeźbiarza Otakara Šveca i piosenkarki Marty Kubišovej. Ich biografie pozwalają przyjrzeć się życiu pod presją kolejnych systemów politycznych, społecznym przemianom oraz czeskiej kulturze XX wieku.
Albert Camus, „Człowiek zbuntowany”
Przekład: Joanna Guze
Wydawnictwo: Państwowy Instytut Wydawniczy
Premiera: 16 października 2026
Rodzaj: esej / historia idei / filozofia polityczna
Status: nowe, przejrzane i poprawione wydanie
Esej Alberta Camusa, opublikowany po raz pierwszy w 1951 roku, stanowi analizę buntu, rewolucji i przemocy politycznej. Francuski pisarz i filozof rozważa granice sprzeciwu wobec niesprawiedliwości oraz konsekwencje ideologii, które usprawiedliwiają przemoc w imię przyszłego porządku społecznego. Państwowy Instytut Wydawniczy przygotowuje przejrzaną i poprawioną edycję polskiego przekładu Joanny Guze.
Alicja Urbanik-Kopeć, „Mój już osiem miesięcy nie robi. Wielki kryzys lat 30. w Polsce”
Wydawnictwo: Czarne
Premiera: 21 października 2026
Rodzaj: historia społeczna / historia gospodarcza / II Rzeczpospolita
Wydanie: I
Alicja Urbanik-Kopeć opisuje doświadczenia mieszkańców II Rzeczypospolitej podczas wielkiego kryzysu gospodarczego. Sięga do pamiętników bezrobotnych, ówczesnej prasy i danych statystycznych, odtwarzając codzienność rodzin pozbawionych regularnych dochodów. Pisze o głodzie, eksmisjach, dożywianiu dzieci, warunkach mieszkaniowych i działalności instytucji pomocy społecznej. Kryzys gospodarczy oglądamy przede wszystkim przez jego konsekwencje dla ludzi utrzymujących się z własnej pracy.
Lucy Ash, „Batem i krzyżem. Tysiąc lat nieświętego przymierza polityki i religii w Rosji”
Przekład: Aleksandra Czwojdrak
Wydawnictwo: Bo.wiem / Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Premiera: 25 października 2026
Rodzaj: historia Rosji / historia religii / historia polityczna
Status: nowość
Lucy Ash przedstawia wielowiekowe związki religii prawosławnej z władzą polityczną na ziemiach ruskich i w Rosji. Analizuje rozwój idei Moskwy jako Trzeciego Rzymu, reformy Piotra Wielkiego, stosunek bolszewików do religii oraz pozycję Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej we współczesnym państwie. Książka obejmuje okres od średniowiecza po rządy Władimira Putina.
Beata Sabała-Zielińska, „Góralu, czy ci nie żal? Opowieść o zatraceniu”
Wydawnictwo: Prószyński Media
Premiera: 27 października 2026
Rodzaj: reportaż / historia społeczna i kulturowa Podhala
Wydanie: I
Beata Sabała-Zielińska przygląda się współczesnemu Podhalu, uwzględniając historię regionu, miejscowe obyczaje, religijność i góralską odrębność kulturową. W reportażu pojawiają się również stereotypy dotyczące mieszkańców oraz zmieniające się relacje człowieka z tatrzańskim krajobrazem. Autorka zestawia utrwalony obraz góralszczyzny z doświadczeniami ludzi żyjących w regionie.
Wiktor Suworow, „Bożek na kurhanie”
Wydawnictwo: Rebis
Premiera: 27 października 2026
Rodzaj: historia II wojny światowej / eseistyka historyczna
Status: nowość
Wiktor Suworow podejmuje temat radzieckiej propagandy wojennej i kształtowania oficjalnego obrazu II wojny światowej w ZSRR. Analizuje znaczenie pojęcia Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, politykę historyczną Stalina i sposób przedstawiania wydarzeń poprzedzających niemiecką agresję na Związek Radziecki. Autor prezentuje własne, miejscami kontrowersyjne interpretacje przyczyn wojny i działań radzieckiego kierownictwa. Jego ustalenia wymagają konfrontacji z dorobkiem badań historycznych.
Michael J. Seth, „Wieczny prezydent. Biografia Kim Il Sunga (Kim Ir Sena)”
Przekład: Kamil Bogusiewicz
Wydawnictwo: Znak
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: biografia historyczna / historia Korei Północnej / historia XX wieku
Wydanie: I
Michael J. Seth rekonstruuje biografię Kim Ir Sena, pierwszego przywódcy Korei Północnej. Opisuje jego działalność w okresie japońskiego panowania nad Koreą, doświadczenia partyzanckie, drogę do władzy oraz rolę w wojnie koreańskiej. Przedstawia również budowę północnokoreańskiego systemu politycznego, rozwój kultu jednostki i miejsce Kim Ir Sena w historii zimnej wojny.
Tomasz Potkaj, „Po prostu się żyje. O Matysiakach i codzienności w PRL-u”
Wydawnictwo: Znak
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: historia społeczna / PRL / historia radia
Wydanie: I
Tomasz Potkaj wykorzystuje dzieje radiowej rodziny Matysiaków do opisu codziennego życia w Polsce Ludowej. Popularne słuchowisko, emitowane przez Polskie Radio od 1956 roku, towarzyszy kolejnym pokoleniom słuchaczy, a przedstawiane w nim rodzinne i sąsiedzkie problemy odzwierciedlają zmiany społeczne. Autor pisze o mieszkaniach, pracy, zakupach, niedoborach towarów i zwyczajach charakterystycznych dla powojennej Polski.
Carolyn Burke, „Lee Miller. Życie nienasycone”
Przekład: Agnieszka Pokojska
Wydawnictwo: Znak Literanova
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: biografia / historia fotografii / II wojna światowa
Wydanie: I
Carolyn Burke przedstawia biografię Lee Miller, amerykańskiej fotografki, modelki i korespondentki wojennej. Opisuje jej związki ze środowiskiem surrealistów, rozwój kariery fotograficznej oraz działalność podczas II wojny światowej. Miller dokumentuje między innymi życie bombardowanego Londynu i wyzwolenie obozów koncentracyjnych Dachau oraz Buchenwald. Książka obejmuje także jej powojenne losy.
Marta Hożewska, „Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach”
Wydawnictwo: Znak Literanova
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: reportaż historyczny / Dolny Śląsk po 1945 roku / pamięć rodzinna
Wydanie: I
Marta Hożewska opisuje historię trzech pokoleń niemieckich kobiet związanych z Wałbrzychem. Ich losy prowadzą przez powojenne wysiedlenia, przemiany narodowościowe i społeczne oraz życie w mieście, którego mieszkańcy posługują się różnymi językami i mają odmienne doświadczenia historyczne. Ważnym tematem reportażu pozostaje przekazywana w rodzinach pamięć o niemieckim pochodzeniu.
Jeremi Galdamez Muñoz, „Mieliśmy w sobie płomień. Polscy ochotnicy w hiszpańskiej wojnie domowej”
Wydawnictwo: Czarne
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: historia XX wieku / hiszpańska wojna domowa / biografie zbiorowe
Wydanie: I
Jeremi Galdamez Muñoz odtwarza losy polskich ochotników uczestniczących w hiszpańskiej wojnie domowej w latach 1936–1939. Przedstawia ich doświadczenia wojenne, polityczne przekonania i późniejsze biografie. Część walczy w ruchu oporu podczas II wojny światowej, inni po 1945 roku wiążą się z aparatem władzy Polski Ludowej lub padają ofiarą represji stalinowskich. Książka obejmuje również późniejszą pamięć o uczestnikach konfliktu.
Michael B. Oren, „Wojna sześciodniowa. Czerwiec 1967 roku i narodziny dzisiejszego Bliskiego Wschodu”
Przekład: Jan Dzierzgowski
Wydawnictwo: Czarna Owca
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: historia najnowsza / historia Izraela / konflikty bliskowschodnie
Wydanie: I
Michael B. Oren przedstawia genezę, przebieg i następstwa wojny sześciodniowej z czerwca 1967 roku. Analizuje narastające napięcia między Izraelem a państwami arabskimi, decyzje polityczne i wojskowe oraz działania prowadzone na poszczególnych frontach. Wykorzystuje dokumenty dyplomatyczne, materiały archiwalne i relacje uczestników wydarzeń. Szczególną uwagę poświęca długofalowym konsekwencjom wojny, w tym zmianom terytorialnym i politycznym, które wpływają na sytuację Bliskiego Wschodu również w XXI wieku.
Historia kultury, literatury i sztuki
Małgorzata Sikora-Tarnowska, „Tożsamość i ciało. Proza nurtu chłopskiego wobec politycznych i kulturowych przemian w powojennej Polsce”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 9 października 2026
Rodzaj: historia literatury / historia kultury / Polska po 1945 roku
Status: nowość
Małgorzata Sikora-Tarnowska analizuje literaturę nurtu chłopskiego w kontekście przemian społecznych i politycznych powojennej Polski. Zajmuje się doświadczeniem migracji, awansu społecznego, stosunkami między wsią a miastem oraz zmianami tożsamości. Ważne miejsce w jej rozważaniach zajmują przedstawienia ciała i ich związki z doświadczeniem społecznym.
Agnieszka Osiecka, Jerzy Giedroyc, „Listy rozgrymaszone”
Wydawnictwo: Prószyński Media
Premiera: 13 października 2026
Rodzaj: korespondencja / historia literatury / historia emigracji
Status: pierwsza publikacja korespondencji
Korespondencja Agnieszki Osieckiej i Jerzego Giedroycia ukazuje kontakty dwóch ważnych postaci polskiego życia literackiego i intelektualnego XX wieku. Listy łączą rzeczywistość kulturalną PRL z działalnością paryskiej „Kultury”, której redaktorem był Giedroyc. Publikacja stanowi również świadectwo relacji między środowiskami artystycznymi w kraju i na emigracji.
Radosław Młynarczyk, Karolina Felberg, „HŁASKO/OSIECKA. Byle nie o miłości”
Wydawnictwo: Znak Literanova
Premiera: 14 października 2026
Rodzaj: biografia / historia literatury / historia kultury PRL
Wydanie: I
Radosław Młynarczyk i Karolina Felberg przedstawiają relację Marka Hłaski i Agnieszki Osieckiej na tle życia literackiego powojennej Warszawy. Korzystają z dokumentów, prywatnych zapisków i materiałów biograficznych, odtwarzając doświadczenia obojga pisarzy oraz środowisko artystyczne okresu politycznej odwilży. Książka obejmuje zarówno ich twórczość, jak i osobiste losy.
Jacek Woźniak, Andrzej Wolski, „Ja, Gombrowicz”
Wydawnictwo: Znak Koncept
Premiera: 14 października 2026
Rodzaj: biografia ilustrowana / historia literatury
Wydanie: I
Jacek Woźniak i Andrzej Wolski przedstawiają życie i twórczość Witolda Gombrowicza w publikacji o rozbudowanej warstwie graficznej. Książka łączy materiał biograficzny z ilustracjami oraz informacjami o recepcji dzieł pisarza. Duży format podkreśla znaczenie opracowania wizualnego, które stanowi istotną część wydania.
Bernadeta Prandzioch, „Zewsząd. Opowieść o mojej (nie)śląskiej rodzinie”
Wydawnictwo: Czarne
Premiera: 14 października 2026
Rodzaj: historia społeczna / historia rodzinna / Górny Śląsk
Wydanie: I
Bernadeta Prandzioch rekonstruuje dzieje własnej rodziny, której doświadczenia odzwierciedlają skomplikowaną historię Górnego Śląska w XX wieku. Pisze o powstaniach śląskich, wyborach narodowościowych, II wojnie światowej i powojennych przesiedleniach. Ważnym miejscem rodzinnej opowieści jest katowickie Załęże, gdzie spotykają się losy ludzi o różnych tożsamościach i doświadczeniach.
Mirosława Podhajecka, „Angliści lwowscy. Szkice historyczno-biograficzne”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 16 października 2026
Rodzaj: historia nauki / historia szkolnictwa wyższego / biografie
Status: nowość
Mirosława Podhajecka odtwarza dzieje lwowskiego środowiska anglistycznego przez biografie badaczy, ich prace naukowe i kariery akademickie. Uwzględnia rozwój studiów nad językiem i literaturą angielską oraz wojenne i powojenne losy uczonych związanych ze Lwowem. Książka wpisuje się w badania nad historią polskiej humanistyki.
Sonia Kisza, „Sztuka i oburzenie”
Wydawnictwo: Znak Koncept
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: historia sztuki / historia obyczajów / kultura
Wydanie: I
Sonia Kisza zajmuje się sposobami przedstawiania ludzkiego ciała w sztuce oraz zmieniającymi się normami społecznymi i obyczajowymi. Analizuje dzieła z różnych okresów, zwracając uwagę na przedstawienia kobiecej nagości, rolę spojrzenia i kulturowe znaczenia przypisywane cielesności. Historia sztuki staje się tu również historią społecznych sporów o moralność i granice artystycznej swobody.
Grażyna Kulczyk, „Budując. Autobiografia Grażyny Kulczyk”
Wydawnictwo: Znak Literanova
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: autobiografia / historia polskiego biznesu / sztuka współczesna
Wydanie: I
Grażyna Kulczyk opisuje własne życie od dzieciństwa w Poznaniu, przez doświadczenia okresu PRL, po działalność biznesową i kolekcjonerską po 1989 roku. W autobiografii pojawia się historia Starego Browaru, rozwój zainteresowań sztuką współczesną oraz przedsięwzięcia kulturalne. Książka zawiera materiał ilustracyjny.
Ferren Gipson, „Wyjątkowe Muzeum Sztuki”
Wydawnictwo: Wydawnictwo Naukowe PWN
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: historia sztuki dla dzieci i młodzieży
Status: nowość
Ferren Gipson przedstawia historię sztuki w układzie przypominającym zwiedzanie muzealnych galerii. Kolejne części książki pozwalają poznać dzieła z różnych epok i regionów świata, od najdawniejszych form twórczości po sztukę współczesną. Ilustracje i przystępne objaśnienia pomagają młodszym czytelnikom rozpoznawać style, techniki i artystyczne tradycje.
Iratxe López de Munáin, „Matisse i uciekający królik”
Wydawnictwo: Wydawnictwo Naukowe PWN
Premiera: 28 października 2026
Rodzaj: historia sztuki dla dzieci
Status: nowość
Ilustrowana książka Iratxe López de Munáin wprowadza dzieci w twórczość Henriego Matisse’a. Akcja rozgrywa się w otoczeniu pracowni artysty, a opowieść pozwala przyjrzeć się charakterystycznym cechom jego malarstwa, przede wszystkim intensywnym barwom, uproszczonym formom i kompozycjom. Publikacja łączy fabułę z podstawowymi wiadomościami o sztuce.
Meredith K. Ray, „Kobiety włoskiego Renesansu”
Wydawnictwo: Państwowy Instytut Wydawniczy
Premiera: 29 października 2026
Rodzaj: historia kobiet / renesans / historia kultury
Seria: Rodowody Cywilizacji
Status: nowość
Meredith K. Ray przedstawia biografie dwudziestu pięciu kobiet żyjących w epoce włoskiego renesansu. Wśród bohaterek znajdują się poetki, malarki, kompozytorki, uczone i przedstawicielki wpływowych rodzin. Autorka analizuje ich działalność intelektualną i artystyczną, uwzględniając społeczne ograniczenia oraz możliwości uczestniczenia kobiet w kulturze epoki.
„Rachela Auerbach – Aleksander Ford. Listy 1948–1974”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 30 października 2026
Rodzaj: edycja źródeł / historia Żydów / historia filmu i kultury
Status: nowość
Publikacja obejmuje korespondencję Racheli Auerbach i Aleksandra Forda z lat 1948–1974. Auerbach, pisarka i badaczka Zagłady, oraz Ford, reżyser filmowy, należeli do ważnych postaci polskiego życia kulturalnego XX wieku. Listy stanowią źródło do badań nad powojenną historią kultury, emigracją, kinem i pamięcią o Zagładzie.
Agnieszka Tes, „Ujęcia duchowości w malarstwie abstrakcyjnym. Uobecnianie Transcendencji w kulturze”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 30 października 2026
Rodzaj: historia sztuki / teoria sztuki
Wydanie: I
Agnieszka Tes analizuje związki między malarstwem abstrakcyjnym a doświadczeniem duchowości. Zajmuje się przedstawieniami transcendencji i sacrum w sztuce, która odchodzi od tradycyjnego obrazowania figuratywnego. Rozważania obejmują zarówno zagadnienia artystyczne, jak i filozoficzne interpretacje abstrakcji.
Katarzyna Urbańska, „Grafika fantastyczna Tadeusza Cieślewskiego syna”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 30 października 2026
Rodzaj: historia sztuki / grafika polska XX wieku
Wydanie: I
Katarzyna Urbańska przedstawia twórczość graficzną Tadeusza Cieślewskiego syna, polskiego artysty działającego w pierwszej połowie XX wieku. Monografia koncentruje się na fantastycznych motywach obecnych w jego pracach oraz ich miejscu w historii polskiej grafiki. Publikacja stanowi opracowanie wybranego obszaru dorobku artysty.
Agata Stankowska, „Sąsiedztwa. Szkice o literaturze, historii i filozofii”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 30 października 2026
Rodzaj: historia literatury / historia kultury / filozofia
Wydanie: I
Agata Stankowska zbiera szkice dotyczące relacji między literaturą, historią i filozofią. Zajmuje się problemami interpretacji tekstów literackich, ich historycznym kontekstem oraz związkami z refleksją filozoficzną. W książce pojawiają się również zagadnienia związane z polskim modernizmem i kulturą XX oraz XXI wieku.
Dirk Uffelmann, Paweł Zajas, „Postkolonializm. Teoria literatury w perspektywie globalnej”
Przekład: Izabela Sellmer
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 30 października 2026
Rodzaj: teoria literatury / historia idei / studia postkolonialne
Wydanie: I
Dirk Uffelmann i Paweł Zajas przedstawiają teorię postkolonialną w kontekście globalnych badań literackich i kulturowych. Omawiają związki literatury z historią imperializmu, doświadczeniem kolonialnym, polityką i pamięcią zbiorową. Książka pozwala przyjrzeć się sposobom interpretowania literatury powstającej w społeczeństwach naznaczonych zależnością polityczną i kulturową.
Powieści historyczne/osadzone w historii
Mário de Carvalho, „Bóg przechadzający się w popołudniowym wietrze”
Przekład: Katarzyna Okrasko
Wydawnictwo: ArtRage
Premiera: 5 października 2026
Rodzaj: powieść historyczna / starożytny Rzym
Seria: Przeszły/Ciągły
Akcja powieści Mária de Carvalho rozgrywa się w rzymskiej Luzytanii w II wieku naszej ery. Lucjusz Waleriusz Kwincjusz zarządza fikcyjnym miastem Tarcisis, którego mieszkańcy mierzą się z przemianami społecznymi i religijnymi. W tle pojawiają się rosnące znaczenie chrześcijaństwa oraz zagrożenia docierające z północnej Afryki. Powieść wykorzystuje realia cesarstwa rzymskiego do przedstawienia konfliktów politycznych i obyczajowych.
Maciej Bobula, „Kastor i Polluks”
Wydawnictwo: ArtRage
Premiera: 12 października 2026
Rodzaj: powieść z historycznym tłem / Dolny Śląsk po 1945 roku
Status: nowość
Maciej Bobula osadza akcję powieści w dolnośląskiej miejscowości Szwederswo, późniejszym Szalejowie. Przedstawia losy dawnych niemieckich mieszkańców oraz ludzi przybywających na te tereny po zakończeniu II wojny światowej. Zmiany granic, wysiedlenia i powojenna reorganizacja życia tworzą historyczne tło opowieści o miejscu, którego tożsamość kształtują kolejne pokolenia.
Thomas Pynchon, „Lewy bilet”
Przekład: Piotr Siemion
Wydawnictwo: ArtRage
Premiera: 12 października 2026
Rodzaj: powieść historyczna / dwudziestolecie międzywojenne / wielki kryzys
Status: nowość
Thomas Pynchon przenosi akcję do 1932 roku. Prywatny detektyw Hicks McTaggart wyrusza z Milwaukee do Europy, poszukując zaginionej dziedziczki. Jego podróż prowadzi między innymi przez Chicago, Budapeszt i Siedmiogród. Fabuła rozgrywa się w okresie wielkiego kryzysu, amerykańskiej prohibicji i narastających wpływów ruchów faszystowskich w Europie.
Elwira Dresler-Janik, „Jesienne liście. Dwór Bergmannów”, tom 1
Wydawnictwo: Replika
Premiera: 13 października 2026
Rodzaj: powieść historyczna / saga rodzinna
Status: nowość, tom I
Pod koniec XIX wieku w Prusach Zachodnich mieszka rodzina Bergmannów, należąca do społeczności mennonickiej. Gustaw i Josephine wychowują czworo dzieci, których życie podporządkowane jest rodzinnym i religijnym zasadom. Kiedy zbliża się chrzest siedemnastoletniej Margarety, rodzinny konflikt doprowadza do wyjazdu i zaginięcia jej brata Johannesa.
Olga Tokarczuk, „Świata jest za dużo”
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Premiera: 14 października 2026
Rodzaj: powieść historyczna / literatura współczesna
Wydanie: I
Nowa powieść Olgi Tokarczuk rozpoczyna się wiosną 1946 roku, kiedy do zniszczonego Wrocławia przybywają ludzie z różnych części Europy. Autorka przedstawia powojenne migracje, przesunięcia granic oraz losy mieszkańców próbujących odnaleźć się w zmienionej rzeczywistości. Akcja obejmuje również Wałbrzych, Lwów, Drohobycz, okolice Dniestru i Buenos Aires. Historyczne wydarzenia splatają się z osobistymi doświadczeniami bohaterów.
Szczepan Twardoch, „Waldkauz”
Wydawnictwo: Marginesy
Premiera: 14 października 2026
Rodzaj: powieść historyczna / kryminał / Górny Śląsk
Status: nowość
Szczepan Twardoch umieszcza akcję powieści na Górnym Śląsku w sierpniu 1920 roku. Prywatny detektyw Wilhelm Pisulla poszukuje zaginionego dziecka w czasie narastającego polsko-niemieckiego konfliktu o przyszłość regionu. W opowieści pojawiają się napięcia narodowościowe, przemoc polityczna i miejscowe wierzenia. Fabuła kryminalna rozgrywa się na tle wydarzeń poprzedzających ostateczne rozstrzygnięcie przynależności państwowej części Górnego Śląska.
Anna Sakowicz, „Urszula”
Wydawnictwo: Prószyński Media
Premiera: 22 października 2026
Rodzaj: powieść historyczna / saga rodzinna
Status: tom II cyklu „Dom dusz”
Drugi tom cyklu „Dom dusz” przenosi akcję do Stargardu pod koniec II wojny światowej. Anna Sakowicz przedstawia losy bohaterów na tle wkroczenia Armii Czerwonej i powojennych przemian Pomorza Zachodniego. Wojna, zmiana granic oraz doświadczenie utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania wpływają na życie kolejnych postaci.
Buszra Al-Maktari, „Po drugiej stronie słońca”
Przekład: Hanna Jankowska
Wydawnictwo: ArtRage
Premiera: 26 października 2026
Rodzaj: powieść polityczna / historia najnowsza Jemenu
Status: nowość
Akcja powieści Buszry Al-Maktari rozgrywa się w Jemenie w 2009 roku. Losy trojga bohaterów pozostają związane z następstwami wojny domowej z 1994 roku, politycznymi represjami i kolejnymi kryzysami państwa. Autorka przywołuje również wcześniejszą historię podziału Jemenu na Północ i Południe oraz doświadczenia społeczeństwa żyjącego w warunkach długotrwałej niestabilności politycznej.
Wioletta Sawicka, „Zabrakło nam jutra”
Wydawnictwo: Prószyński Media
Premiera: 27 października 2026
Rodzaj: powieść historyczna / saga rodzinna
Status: tom II „Sagi krzemienieckiej”
Wioletta Sawicka kontynuuje opowieść o mieszkańcach przedwojennego Wołynia. Akcja drugiego tomu „Sagi krzemienieckiej” rozpoczyna się pod koniec lat 30. XX wieku, kiedy nad Europą narasta zagrożenie wojną. Równolegle pojawia się współczesny wątek rozgrywający się w Zamościu w 2022 roku oraz wspomnienia Alicji o dawnym Krzemieńcu. Historia rodzinna obejmuje różne pokolenia i doświadczenia związane z wojną, migracją oraz pamięcią o utraconych miejscach.