5 min czytania
Nowe powieści historyczne, książki o dziejach polskiego transportu, historii sztuki i emigracji. Wśród zapowiedzi znalazły się polskie wydania literatury irlandzkiej i litewskiej, opracowanie rodzinnych dziejów kilku pokoleń oraz naukowa edycja dziewiętnastowiecznego przekładu „Boskiej komedii” Dantego.
Końcówka roku w katalogach wydawniczych obejmuje zarówno historię społeczną, jak i publikacje poświęcone kulturze. Sebastian Barry wraca do powojennej Irlandii, Danutė Kalinauskaitė opisuje ponad sto pięćdziesiąt lat litewskiej historii poprzez losy jednej rodziny, a Beata Halicka przedstawia biografię Danuty Mostwin, pisarki i badaczki emigracji.
Osobną grupę tworzą opracowania dotyczące kolejnictwa i motoryzacji. Eurosprinter przygotowuje monografię Kolei Łupkowskiej oraz album o autobusach Jelcz. W planach Universitas znalazły się natomiast książki o malarstwie abstrakcyjnym, polskiej grafice XX wieku i historiach rodzinnych wpisanych w dzieje Polski.
Pozostałe miesiące: wrzesień 2026 · październik 2026 · listopad 2026.
POWIEŚCI HISTORYCZNE I LITERATURA Z HISTORYCZNYM TŁEM
Sebastian Barry, „Annie Dunne”
Przekład: Katarzyna Makaruk
Wydawnictwo: ArtRage
Premiera: 7 grudnia 2026
Rodzaj: powieść z historycznym tłem / literatura irlandzka
Status: polska premiera
Latem 1959 roku do domu w hrabstwie Wicklow przyjeżdża z Dublina dwoje dzieci. Ich ojciec wyjeżdża do Londynu w poszukiwaniu pracy, pozostawiając je pod opieką swojej ciotki Annie Dunne. Kobieta od lat mieszka z kuzynką Sarah, a obecność dzieci przywołuje rodzinne wspomnienia i doświadczenia związane z historią Irlandii. Sebastian Barry opisuje życie na irlandzkiej prowincji, relacje między pokoleniami oraz przemiany społeczne widziane z perspektywy mieszkańców niewielkiego gospodarstwa. „Annie Dunne” należy do cyklu powieści o rodzinie Dunne.
Danutė Kalinauskaitė, „Białe kontra czarne”
Przekład: Joanna Tabor
Wydawnictwo: ArtRage
Premiera: grudzień 2026, bez podanej daty dziennej
Rodzaj: powieść historyczna / saga rodzinna / historia Litwy
Status: polska premiera
Niespodziewany spadek skłania Dalię do poszukiwania informacji o przodkach. Bohaterka odtwarza rodzinne powiązania, odkrywając historie krewnych żyjących na przestrzeni ponad stu pięćdziesięciu lat. Opowieść rozpoczyna się jeszcze przed powstaniem styczniowym i sięga współczesnej wojny w Ukrainie. Kolejne pokolenia doświadczają politycznych przemian Litwy, zmian granic i wojen. Ważną postacią pozostaje matka Dalii, cierpiąca na demencję. Jej stopniowo zanikająca pamięć utrudnia odtworzenie rodzinnej przeszłości.
HISTORIA KOLEI I TRANSPORTU
„Kolej Łupkowska”
Wydawnictwo: Eurosprinter
Premiera: grudzień 2026
Rodzaj: monografia historyczna / historia kolejnictwa
Status: nowość
Monografia przedstawia dzieje Kolei Łupkowskiej, od budowy trasy po współczesną eksploatację. Historia połączenia kolejowego przez Karpaty obejmuje przemiany polityczne i gospodarcze pogranicza, rozwój transportu oraz znaczenie kolei dla lokalnych społeczności. Przy opracowaniu wykorzystano między innymi dokumenty z archiwów Warszawy i Lwowa. Publikacja zawiera również fotografie archiwalne, w większości dotychczas niepublikowane. Osobną uwagę poświęcono kolejowemu Zagórzowi, jego stacjom i pracownikom kolei.
„Autobusy Jelcz – od Škody RO do kultowego ogórka”
Wydawnictwo: Eurosprinter
Premiera: grudzień 2026
Rodzaj: historia motoryzacji / historia transportu / album
Status: nowość
Album przedstawia dzieje autobusów znanych w Polsce jako „ogórki”. Opisuje rozwój konstrukcji powstałej w Czechosłowacji pod koniec lat 50. XX wieku i produkowanej następnie również w polskich zakładach w Jelczu. Charakterystyczne autobusy przez lata obsługują połączenia PKS, linie komunikacji miejskiej, przewozy pracownicze i turystyczne. Publikacja przypomina historię pojazdów, które należały do najbardziej rozpoznawalnych elementów polskiego transportu drogowego w okresie PRL.
HISTORIA LITERATURY, KULTURY I BIOGRAFIE
Paweł Dangel, „Made in Poland. W poszukiwaniu tożsamości”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 15 grudnia 2026
Rodzaj: historia rodzinna / historia Polski / biografie
Wydanie: I
Paweł Dangel rekonstruuje dzieje czterech rodzin, przedstawiając losy kolejnych pokoleń na tle historii Polski. Wśród bohaterów znajdują się magnaci, wojskowi, ziemianie, uczeni, pisarze, migranci oraz rzemieślnicy i przedsiębiorcy. Autor śledzi rodzinne powiązania, wybory życiowe i doświadczenia związane z przemianami społecznymi oraz politycznymi. Publikacja łączy perspektywę genealogiczną z opowieścią o kształtowaniu się tożsamości rodzinnej i narodowej.
Dante Alighieri, „Boska komedia”
Przekład: Józef Ignacy Kraszewski
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 15 grudnia 2026
Rodzaj: klasyka literatury / historia literatury / edycja naukowa
Status: nowa edycja dziewiętnastowiecznego przekładu
Universitas przygotowuje „Boską komedię” Dantego Alighieriego w przekładzie Józefa Ignacego Kraszewskiego. Publikacja przywraca ważny dla historii polskiej recepcji Dantego tekst dziewiętnastowiecznego pisarza. Transkrypcję, opracowanie i wstęp przygotował Andrea F. De Carlo, a Magdalena Wrana odpowiada za przekład wstępu. Redakcję naukową wykonali wspólnie De Carlo i Wrana. Wydanie umożliwia poznanie jednego z historycznych polskich przekładów średniowiecznego poematu.
Beata Halicka, „W domu na emigracji. Danuta Mostwin pomiędzy Europą a Ameryką (1921–2010)”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 31 grudnia 2026
Rodzaj: biografia / historia emigracji / historia XX wieku
Wydanie: I
Beata Halicka przedstawia życie Danuty Mostwin, pisarki, lekarki i badaczki polskiej emigracji. Jej biografia obejmuje doświadczenia II wojny światowej, opuszczenie Polski oraz późniejsze życie w Europie i Stanach Zjednoczonych. Autorka zajmuje się działalnością literacką i naukową Mostwin, a także jej zainteresowaniami dotyczącymi migracji, tożsamości i funkcjonowania społeczności emigracyjnych. Książka obejmuje lata 1921–2010.
HISTORIA SZTUKI
Agnieszka Tes, „Ujęcia duchowości w malarstwie abstrakcyjnym. Uobecnianie Transcendencji w kulturze”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 18 grudnia 2026
Rodzaj: historia sztuki / teoria sztuki / malarstwo abstrakcyjne
Wydanie: I
Agnieszka Tes bada związki malarstwa abstrakcyjnego z duchowością i sposobami przedstawiania transcendencji. Analizuje możliwości wyrażania treści religijnych oraz metafizycznych za pomocą środków plastycznych, które odchodzą od tradycyjnego przedstawiania postaci i przedmiotów. Publikacja obejmuje zagadnienia z pogranicza historii sztuki, estetyki i refleksji nad kulturą.
Katarzyna Urbańska, „Grafika fantastyczna Tadeusza Cieślewskiego syna”
Wydawnictwo: Universitas
Premiera: 18 grudnia 2026
Rodzaj: historia sztuki / grafika polska XX wieku
Wydanie: I
Katarzyna Urbańska zajmuje się twórczością graficzną Tadeusza Cieślewskiego syna, polskiego artysty działającego w pierwszej połowie XX wieku. Monografia poświęcona jest fantastycznym motywom obecnym w jego pracach oraz ich miejscu w historii polskiej grafiki. Publikacja stanowi opracowanie wybranego obszaru dorobku artysty, którego twórczość obejmuje również inne dziedziny sztuk plastycznych.